Küçük Çocuklarla Taşınma: Okul ve Aile Hekimi
Çocuklarla taşınırken işler iki yöne ayrılır: resmî işlemler ve çocuğun kendisi. Resmî tarafta sıra önemlidir. İlkokul ve ortaokul nüfustaki adrese göre belirlendiği için önce adresi bildirmeniz, okul naklini kolaylaştırır. Aile hekimini ise bölge sınırı olmadan seçebilirsiniz. Çocuk tarafında ise taşınmayı önceden anlatmak ve taşınma gününü güvenli geçirmek öne çıkar.
Kısaca
- Adres değişikliğini taşındıktan sonra 20 iş günü içinde bildirin; çocuğun adresini veli bildirir.
- İlkokul ve ortaokulda nakil, dönem sonuna 15 iş günü kalana kadar yapılabilir; ailenin adresi başka ile değiştiyse bu süre aranmaz.
- Lisede başvuru çocuğun okuduğu okula ya da e-Devlet'ten yapılır; dönem bitiminden önceki üç haftada başvuru alınmaz.
- Başka bir ile ya da ilçeye taşındıysanız bir ay içinde aile hekiminizi seçin.
- Taşınma günü çocuklarla ilgilenecek birini ayarlayın; yeni evde önce pencere, merdiven ve kesici eşyaları kontrol edin.
Önce adres: okul buna göre belirlenir
İlkokul ve ortaokul kayıtları, ulusal adres veri tabanındaki yerleşim yeri adresine göre e-Okul üzerinden yapılır. Kayıt sırasında gerekirse adres doğrulaması için fatura istenebilir. Bu su, elektrik ya da doğal gaz faturası olabilir (Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 11/1). Bu yüzden okul işlemlerinden önce adres değişikliğini yapmanız işinizi kolaylaştırır.
- Süre: Adres değişikliği 20 iş günü içinde bildirilmelidir (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu md. 50). Süresinde bildirmeyene idari para cezası uygulanır. Süre geçtiyse e-Devlet sizi nüfus müdürlüğüne yönlendirir.
- Çocukların adresi: Çocukların adresini veli, vasi ya da kayyım bildirir (md. 50/5).
- e-Devlet: e-Devlet'ten adres bildirimi yalnız aynı il içindeki taşınmalarda yapılabiliyor. Yeni adreste önceki oturanlar hâlâ kayıtlıysa da e-Devlet'ten yapılamıyor; bu durumlarda nüfus müdürlüğüne başvurun. Ayrıntılar taşınma sonrası yapılacaklar yazımızda.
Anaokulu ve ana sınıfı
Devlet anaokulu ve ana sınıflarında, ertesi yıl zorunlu eğitime başlayacak çocuklara ve okulun kayıt alanındaki çocuklara öncelik tanınır. Başvuru kontenjanı aşarsa veliler önünde kura çekilir (Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 11/5-f).
İlkokul ve ortaokul nakli
Nakli, velinin başvurusu üzerine okul yönetimi e-Okul sisteminde yapar (Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 12/1). Nakil süresi ve bazı nakil kuralları 28 Temmuz 2026'da değişti; eski metni anlatan yazılara dikkat edin.
- Ne zaman: Nakiller, e-Okul'da sınıf atlatma sürecinin tamamlanmasını izleyen ilk iş günü başlar ve dönem sonuna 15 iş günü kalana kadar sürer. Ailenin iller arasında adres değiştirmesi gibi durumlarda bu süre aranmaz (md. 12/2).
- Devamsızlık: İller arası nakillerde en çok beş günlük süre devamsızlıktan sayılmaz (md. 12/3).
- Kardeşler: Adres değişikliği yüzünden farklı okullara düşen kardeşler, velinin isteğiyle, kardeşlerden birinin kayıtlı olduğu aynı tür ve kademedeki sınavsız okula nakledilebilir (md. 12/8).
Lise nakli
- Nereye başvurulur: Başvuru, veli tarafından öğrencinin okuduğu okul müdürlüğüne dilekçeyle ya da e-Devlet üzerinden ("MEB Öğrenci Nakil İşlemi") yapılır.
- Ne zaman: Yıl sonu sınıf atlatma işlemleri bittikten sonra ekim sonuna kadar ve ikinci dönem başından şubat sonuna kadar başvurular haftalık alınır. Diğer zamanlarda aylık alınır. Dönem bitiminden önceki üç hafta ile e-Okul'daki dönem ve sınıf atlatma süresinde başvuru alınmaz (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 38/4-a).
- Puanla öğrenci alan okullar: Merkezi sınavla öğrenci alan okullara nakil için açık kontenjan olmalıdır. Öğrencinin puanı da o okulun aynı sınıfındaki en düşük puandan az olmamalıdır. Başvurular puan üstünlüğüne göre sıralanır (md. 38/1-a).
- Sınavsız liseler: Nakil, ortaöğretim kayıt alanı içindeki okullara tercihe bağlı olarak yapılır (md. 38/1-b). Bu alandaki okulları okul müdürlüğüne sorun.
Aile hekimi
- Değiştirme: Aile hekiminizi bölge sınırı olmadan seçebilirsiniz. Değişiklik, hizmet almak istediğiniz aile hekimine yazılı başvuruyla, toplum sağlığı merkezinde ya da elektronik ortamda yapılabilir. Zorunlu hâller dışında aile hekimi üç aydan önce değiştirilemez (Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği md. 8/1).
- Başka il ya da ilçeye taşındıysanız: Yönetmelikte her ilçe ayrı bir bölgedir. Başka bir il ya da bölgeye taşınan kişi bir ay içinde aile hekimini değiştirmezse, adresine yakın bir hekime kaydedilir (md. 8/3). Kendiniz seçmek istiyorsanız bu süreyi kaçırmayın.
- Bebekler: Henüz nüfusa kayıtlı olmayan bebekler annenin kayıtlı olduğu aile hekimine kaydedilir (md. 8/1).
Çocuğu taşınmaya hazırlamak
Amerikan Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Akademisi (AACAP), ilkokul öncesi son yıl ve birinci sınıf çağındaki çocukların taşınmaya özellikle hassas olabileceğini belirtiyor. Akademiye göre çocuk büyüdükçe arkadaş çevresinin önemi arttığı için taşınma da genellikle zorlaşır. Akademinin önerilerinden bazıları:
- Taşınmanın neden gerekli olduğunu çocuğa açıkça anlatın.
- Yeni çevreyi harita ve fotoğraflarla önceden tanıtın.
- Yeni yerin çocuğun sevebileceği yönlerini anlatın; Akademi göl, dağ ya da lunapark gibi örnekler veriyor.
- Odasının düzenine ve eşyalarının yerleşimine katılmasına izin verin.
- Eski arkadaşlarıyla telefon, mesaj ya da ziyaretlerle görüşmesine yardım edin.
Akademi, bazı çocukların sıkıntılarını söze dökmeyebileceğini de hatırlatıyor. Depresyonun uyarı işaretleri arasında şunları sayıyor:
- iştah değişikliği ve uyku sorunları
- içine kapanma ve çabuk sinirlenme
- notlarda düşüş
- davranışta ya da ruh hâlinde belirgin değişiklik
Akademi, belirtiler sürerse aile hekiminden ya da çocuk doktorundan çocuk ve ergen psikiyatristine yönlendirme istemeyi öneriyor.
Taşınma günü ve yeni evde ilk saatler
UNICEF, düşmelerin çocukların acil servise getirilmesinin başlıca nedeni olduğunu belirtiyor. Taşınma günü kapılar açık, merdivenler ve koridorlar koli dolu olur. Aşağıdaki "Bakım planı" ve "Çocuğun kolisi" maddeleri bizim önerimizdir; diğerleri UNICEF'in ev güvenliği önerilerinin taşınma gününe uyarlanmış hâlidir. UNICEF yalnızca gözetime güvenmemeyi de öğütlüyor.
- Bakım planı yapın: Yükleme ve boşaltma sırasında küçük çocuklarla ilgilenecek bir yakınınız olsun.
- Yolu açık tutun: Merdiven ve koridorlarda koli bırakmayın.
- Pencereleri güvene alın: Yeni evde önce pencerelere koruma, kilit ya da emniyet mandalı takın. Mümkünse merdivenin başına ve sonuna koruma kapısı takın.
- Kesici ve zehirli eşyaları kaldırın: Maket bıçağı, makas, ilaç ve temizlik ürünlerini koliler açılır açılmaz yüksek ya da kilitli bir dolaba koyun. Temizlik ürünlerini kendi etiketli kabında tutun; su şişesine ya da yiyecek kabına aktarmayın.
- Kova ve leğenleri boşaltın: UNICEF'e göre çocuk 5 cm suda bile, sessizce ve saniyeler içinde boğulabilir. Temizlikte kullandığınız kova ve leğenleri işiniz biter bitmez boşaltın.
- Çocuğun kolisini ayırın: Sevdiği oyuncakları, yatak takımını ve günlük eşyalarını ayrı bir koliye koyun ve ilk o koliyi açın.
Taşınma gününün geri kalanını taşınma günü planımızda, haftalar öncesinden başlayan hazırlığı taşınma takvimimizde anlattık.
Bu yazıdaki mevzuat bilgileri genel bilgilendirme amaçlıdır. Okul nakli ve aile hekimi işlemlerinde güncel uygulamayı okulunuzdan ve toplum sağlığı merkezinden teyit edin.
Kaynaklar
- Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği — md. 11, 12 (son değişiklik: Resmî Gazete 28.07.2026)
- Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği — md. 38
- Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği — md. 8
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — md. 50
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü — Adres Hizmetleri Sıkça Sorulan Sorular
- AACAP, "Moving: Helping Children Cope" (Facts for Families No. 14, 2017)
- UNICEF, "How to babyproof your home"
Kapak görseli yapay zekâ ile üretilmiştir.
2006 yılından bu yana evden eve nakliyat alanında müşterileri nakliyecilerle buluşturuyoruz. Hakkımızda